نه فرشته نه قدیس، نوشته ایوان کلیما، نویسنده برجسته اهل جمهوری چک، نخستین‌بار در سال ۱۹۹۹ منتشر شد. شخصیت اصلی داستان، کریستینا، زنی مطلقه و نزدیک به پنجاه سالگی است که همراه دختر پانزده‌ساله‌اش، یانا، زندگی می‌کند. او از روزمرگی، تنهایی و سردی زندگی خود خسته شده است؛ تا اینکه با مردی پانزده سال جوان‌تر از خود وارد رابطه‌ای عاشقانه می‌شود و احساس می‌کند دوباره شور و هیجان زندگی را تجربه کرده است.

اما این رابطه تازه نمی‌تواند مشکلات زندگی کریستینا را پنهان کند. دختر او، یانا، نوجوانی سرکش است که علاقه‌ای به مدرسه ندارد و رفتارهای نگران‌کننده‌اش، از جمله احتمال درگیر شدن با مواد مخدر، نگرانی عمیقی برای مادرش ایجاد می‌کند. کریستینا در حالی که تلاش می‌کند زندگی عاطفی تازه‌ای برای خود بسازد، باید با مسئولیت‌های مادری، گذشته خانوادگی و زخم‌هایی که سال‌ها از آنها گریخته است نیز روبه‌رو شود. در کنار این داستان شخصی، کلیما تصویری از جامعه چکسلواکی پس از سقوط کمونیسم ارائه می‌دهد؛ جامعه‌ای که هنوز در حال کنار آمدن با خاطرات و پیامدهای دهه‌ها حکومت استبدادی است.

خط اصلی داستان، تلاش کریستینا برای یافتن تعادل میان گذشته و آینده است. او در دوراهی‌های مهمی قرار می‌گیرد: میان آزادی شخصی و مسئولیت مادری، میان عشق تازه و واقعیت‌های زندگی، و میان فراموش کردن گذشته یا پذیرفتن آن. رابطه او با یان، مرد جوان‌تر، در ابتدا راهی برای فرار از یکنواختی به نظر می‌رسد، اما به تدریج مشخص می‌شود که هیچ عشقی نمی‌تواند انسان را کاملاً از مشکلات و زخم‌های درونی‌اش جدا کند. روایت کتاب با تمرکز بر چند شخصیت اصلی، تجربه‌ای چندلایه از عشق، خانواده، نسل‌ها و تأثیر تاریخ بر زندگی فردی ارائه می‌دهد.

حال‌وهوای نه فرشته نه قدیس آرام، تلخ، واقع‌گرایانه و عمیقاً انسانی است. کلیما به جای تمرکز بر اتفاقات بزرگ، به جزئیات زندگی روزمره، روابط خانوادگی و احساسات پنهان شخصیت‌ها توجه می‌کند. فضای کتاب هم‌زمان شخصی و تاریخی است؛ از یک سو با بحران‌های یک زن در زندگی خصوصی‌اش روبه‌رو هستیم و از سوی دیگر، جامعه‌ای را می‌بینیم که هنوز با آثار حکومت کمونیستی و تغییرات پس از آن دست‌وپنجه نرم می‌کند.

اهمیت این رمان در نگاه صادقانه آن به انسان و تاریخ است. کلیما نشان می‌دهد که حتی پس از پایان یک دوره سیاسی، اثرات آن می‌تواند سال‌ها در ذهن، روابط و تصمیم‌های مردم باقی بماند. همچنین کتاب تصویری متفاوت از زندگی در میانسالی ارائه می‌دهد؛ داستان زنی که هنوز خواهان عشق، تغییر و شروع دوباره است، اما نمی‌تواند مسئولیت‌ها و گذشته خود را نادیده بگیرد.