سگ سفید یکی از آثار مهم و بحث‌برانگیز رومن گاری است که نخستین‌بار در سال ۱۹۷۰ منتشر شد. این کتاب ریشه در تجربه‌های واقعی گاری و همسرش، بازیگر آمریکایی جین سیبرگ، در ایالات متحده دارد و در فضای پرتنش اجتماعی و نژادی آمریکا در دهه‌ی ۱۹۶۰ شکل گرفته است. ماجرا زمانی آغاز می‌شود که سگ ژرمن شپردی سرگردان وارد زندگی آن‌ها می‌شود؛ سگی که بعدها مشخص می‌شود در جنوب آمریکا آموزش دیده تا به سیاه‌پوستان حمله کند. گاری که از این حقیقت شوکه شده، تلاش می‌کند سگ را به‌اصطلاح «بازآموزی» کند و همین اتفاق، هسته‌ی اصلی داستان را شکل می‌دهد.

اما سگ سفید در اصل داستان یک حیوان نیست؛ سگ در این اثر به استعاره‌ای قدرتمند از نژادپرستی و نفرت آموخته‌شده تبدیل می‌شود. حیوان از ابتدا نژادپرست نیست؛ انسان‌ها این رفتار را به او آموزش داده‌اند. گاری با قرار دادن یک سگ آموزش‌دیده در مرکز داستان، نشان می‌دهد که تعصب و نفرت نیز می‌توانند مانند یک رفتار شرطی‌شده به انسان‌ها منتقل شوند. در این نگاه، مسئله فقط نفرت یک فرد از گروهی دیگر نیست، بلکه جامعه‌ای است که می‌تواند پیش‌داوری و خشونت را به نسل‌ها منتقل کند.

رمان در کنار نژادپرستی، به موضوعاتی مانند خشونت، تعصب، احساس گناه، بی‌اعتمادی، مسئولیت فردی و دشواری مقابله با نفرت می‌پردازد. گاری در روایت خود تلاش نمی‌کند جهان را به دو گروه کاملاً خیر و شر تقسیم کند؛ بلکه نشان می‌دهد خشونت نژادی چگونه می‌تواند قربانی و عامل را وارد چرخه‌ای پیچیده از خشم و انتقام کند. به همین دلیل، کتاب صرفاً محکومیتی ساده علیه نژادپرستی نیست و خواننده را با پرسش دشوارتری روبه‌رو می‌کند: اگر نفرت آموخته شده باشد، آیا می‌توان آن را از ذهن و رفتار پاک کرد؟ و اگر قرار باشد نفرت با نفرت پاسخ داده شود، نتیجه چه خواهد بود؟

اهمیت سگ سفید در این است که رومن گاری موضوعی بسیار پیچیده و انسانی را از زاویه‌ای غیرمعمول روایت می‌کند. سگ، به‌جای آنکه صرفاً یک حیوان در داستان باشد، به آینه‌ای برای رفتار انسان تبدیل می‌شود: موجودی که تعصب را از انسان آموخته و بعد، خود به نمادی از همان تعصب تبدیل شده است. منتقدان نیز از همین جنبه‌ی استعاری کتاب استقبال کرده‌اند و آن را روایتی تکان‌دهنده درباره‌ی نژادپرستی و خشونت اجتماعی دانسته‌اند.

البته سگ سفید اثری ساده و بی‌حاشیه نیست و برخی جنبه‌های روایت و نگاه گاری به روابط نژادی، حتی در زمان خود نیز بحث‌برانگیز بوده است. همین ویژگی کتاب را به اثری مناسب برای خوانندگانی تبدیل می‌کند که علاوه بر داستان، به لایه‌های اجتماعی و اخلاقی یک اثر نیز توجه دارند. گاری به جای ارائه‌ی پاسخ‌های راحت، خواننده را در موقعیتی قرار می‌دهد که درباره‌ی مرز میان قربانی و عامل، نفرت و واکنش به نفرت، و امکان تغییر رفتار انسان فکر کند.